Банк, санхүүгийн байгууллага харилцагчийн санал, гомдлыг шийдвэрлэх "соёл"

Монгол банк, Азийн хөгжлийн банктай хамтран “Санхүүгийн хэрэглэгчийг хамгаалах” төслийг амжилттай хэрэгжүүлжээ.

Энэхүү төслийн үр дүнд “Санхүүгийн хэрэглэгчийг хамгаалах – зохицуулалт, хяналт, Банк, санхүүгийн зохицуулагчийн үүрэг” сэдэвт олон улсын бага хурлыг энэ оны 10 дугаар сарын 12-ны өдөр Шангри Ла-д зохион байгуулж байна.

Тус олон улсын бага хуралд Австрали, Итали, Япон, Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс, Бүгд Найрамдах Солонгос Улс, Армян, Индонез улсын төрийн болон төрийн бус байгууллагын удирдах мэрэгжилтэнүүд, Санхүүгийн зохицуулах хороо, Сангийн яам, Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар, Монголын банкны холбоо, банк, санхүүгийн байгууллага болон бусад байгууллагын төлөөлөл оролцож байна. Санхүүгийн тогтвортой байдал нь зөвхөн санхүүгийн байгууллагын тогтвортой байдлын хяналт шалгалтаар төдийгүй санхүүгийн хэрэглэгчийг хамгаалах хяналт шалгалтын тогтолцоотой болсноор хангагдана гэж олон улс орон үздэг болжээ.

Санхүүгийн салбарт хэрэглэгчийг хамгаалах явдал нь санхүүгийн үйлчилгээ үзүүлэгчид зохистой харьцааг мөрдүүлэн үр дүнтэй зохицуулалт хийж, санхүүгийн боловсролыг сайжруулах алхмуудыг хэрэгжүүлэх нь нэн чухал гэж ярьж байна. Ингэснээр санхүүгийн үйлчилгээг илүү дөхөм, хүртээмжтэй болгох боломжийг нээж, хэрэглэгчийг бодитойгоор хамгаалах нь санхүүгийн салбарын тогтвортой бөгөөд хүртээмжтэй байдалд шууд нөлөөлнө гэж тодорхойлжээ.

Олон улсын бага хуралд Банкны үйлчилгээний хэрэглэгчийг хамгаалах талаар гүйцэтгэж буй Монгол банкны өнөөгийн үүрэг, цаашдын зорилтын талаар Монгол банкны Хууль, хууль эрх зүйн газрын Эрх зүйн хэрэгжилт, хяналтын хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн Т.Дэлгэрхүү илтгэл тавьж хэлэлцүүллээ.

Азийн хөгжлийн банкны төслийн багийн ахлагч, тус хурлын модератор Массимилиано Ганжи чиглүүлж, банк, санхүүгийн үйлчилгээний хэрэглэгчийг хамгаалахад мэдээллийн ил тод байдлыг хангах шаардлага ямар үүрэгтэй вэ?, Хэрэглэгчдэд шударгаар хандах үзэл баримтлалын тодорхойлолт ба практик хэрэглээ зэрэг асуудлыг хөндөж, хэлэлцэв.

Мөн дараа нь Монгол банкны хяналт, шалгалтын газрын Банкны бодлого, бүтцийн өөрчлөлтийн хэлтсийн дарга Ё.Мөнхбат “Хэрэглэгчийн санал, гомдлыг хүлээн авч барагдуулах талаар банкны дотоод журамд хяналт, зохицуулалт хийх нь” сэдвээр тус хуралд оролцож байгаа гадаадын банкуудын төлөөлөгчдийн танилцуулагыг удирдлаа.

Энэхүү хэлэлцүүлэгт Италийн төв банкны Санхүүгийн боловсролын хэлтсийн захирал Роберта Нанула Италийн банк, санхүүгийн салбарт хэрэглэгчийн санал, гомдлыг хүлээн авч барагдуулж, шийдвэрлэхэд хэрхэн зохицуулдаг талаар ярьсан юм.

Тэрээр “Итали Улсад банк, санхүүгийн салбарт хэрэглэгчийн санал, гомдлыг хүлээн авч барагдуулахад “Зан үйл, хандлага,соёлын харилцаа бүх байдлыг тодорхойлж байдаг” гэсэн үгийг санаж, ажиллах ёстой гэж үздэг.Энэ үг тухайн байгууллага, компанийн үйл ажиллагааг нэг талаас харуулж чадна.

Хэрэглэгчийн эрх ашгийг хамгаалах асуудал манай улсад 2017-2019 онуудад хэрэгжих Стартегийн төлөвлөгөөнд тодорхой тусгагдсан. Хэрэглэгчдийн санал, гомдлыг авч үзэж, шийдэхэд банк, санхүүгийн салбарын оролцоо чухал байдаг.

Манай улсын төв банкны зохицуулалт бол харилцан зөвшилцлийн хүрээнд хэрэгждэг юм. Хэрэглэгч, харилцагчдын санал, гомдлоос үнэтэй мэдээллийг авч үздэг учир тэдэнтэй нягт харилцаа холбоог бэхжүүлж байдаг. Энэ нь үнэтэй активт тооцогддог. Харин төв банканд арилжааны болон бусад санхүүгийн байгууллага, харилцагчдын дунд үүссэн маргааныг шийдвэрлэх чиг үүрэг байдаггүй.

Европын холбооны хүрээнд банк, санхүүгийн салбарын хэрэглэгчдийн санал, гомдлыг барагдуулж, шийдвэрлүүлдэг гурван хороо ажиллаж байгаа. Хэрэглэгч, зуучлагч, банкуудын хоорондхи харилцаа, түвшин, мөн зан үйлийг гүн гүнзгий олж, харж, судлаж, шийдвэрлэх нь чухал байдаг.” гэж тайлбарлан зөвлөв.

Модераторын хэлснээр Австрали, Итали улсын банк, санхүүгийн салбар харилцагчийнхаа эрх ашгийг хамгаалах асуудалд ахисан түвшинд хүрсэн бол зарим улс орнууд дүрэм, журмаа дөнгөж гаргаж байгаа жишээтэй.

Харин Япон улсын Ю Эф Жи группын ахлах төлөөлөгч Хиросэ Хиротакэ Японы банк, санхүүгийн салбарт хэрэглэгч, харилцагчдын эрх ашгийг хэрхэн хамгаалж байгаа талаар ярив.

Тэрээр “Банкны салбарт хэрэглэгчийн эрх ашгийн хамгаалалт манай улсад хуулиар их сайн зохицуулсан. Банк, санхүүгийн байгууллагын дотоод дүрэм, журам их боловсронгуй, дэлгэрэнгүй байх ёстой юм.

Хэрэглэгчийн санал, гомдлыг шийдвэрлэхэд банк, санхүүгийн байгууллага хэрэглэгчийн өнцгөөс харах шаардлагатай. Хамгийн гол нь шударга, үнэн, зөв зарчмаар шийдвэрлэх ёстой гэж бид хуулиндаа заасан. Гэхдээ тухайн харилцагчийн асуудлыг сунжруулж, хүндрэл учруулж болохгүй гэдгийг ч тусгасан.” хэмээн онцолж хэлсэн юм.

Япон улсын энэхүү хуулийн зохицуулалт, дүрэм журам нь манай улсын арилжаа, санхүүгийн банканд чухал туршлага болох юм байна.

Дараачийн  танилцуулгаар БНХАУ-ын Төв банкны Санхүүгийн хэрэглэгчийг хамгаалах хяналт, шалгалтын товчооны тасгийн дарга Жинг Ли өөрийн орны банк, санхүүгийн системийн талаар тодотгож хэллээ.

Жинг Ли “Хятад улсад банк, санхүүгийн салбарын хэрэглэгч, харилцагчдын санал, гомдлыг тухайн санхүүгийн үйлчилгээ үзүүлдэг тал хариуцаж, хүлээдэг. Манай улс 2015 оны 11 дүгээр сард БНХАУ-ын Ерөнхий зөвлөлийн хурлаар хэрэглэгчийн санал, гомдлыг барагдуулж, шийдвэрлэх найман эрхийг Банкны тухай хуулиндаа заасан. Үүнд, маргааныг цаг тутамд зөв шийдэх, харилцагчийг хохироосон бол нөхөн олговрыг олгох гэх мэт.

Хамгийн чухал нь банкууд харилцагчдын санал, гомдлыг барагдуулахад асуудлыг хэрхэн шийдэх механизмыг тодорхой тусгасан байдаг. Энэ нь тухайн банк, санхүүгийн байгууллагын үйл ажиллагаанд чухал нөлөөтэй гэж тодорхойлсон. Мөн санал, гомдлыг хүлээн авч, шийдвэрлэх арга замыг ч тодорхой заасан.

Жишээ нь, Хятадад банк, санхүүгийн салбарын харилцагч, хэрэглэгчид Ардын төв банк руу утасдаж, мэдээллэх, санал гомдлоо тавих байнгын ажиллагаатай утас нээлттэй байдаг. Манай улсад хийсэн судалгаагаар дийлэнх хэрэглэгч, харилцагчид банк, санхүүгийн салбарын үйл ажиллагаанд сэтгэл хангалуун байгаагаа илэрхийлсэн үзүүлэлт бий.”гэж ярилаа.

Харин манай улсад банк, санхүүгийн салбар хэрэглэгч, харилцагчдад тулгарсан асуудлыг шийдвэрлэхэд их дутмаг, бүрхэг орчин, харилцаа байдаг гэж Монгол банкны хяналт, шалгалтын газрын Банкны бодлого, бүтцийн өөрчлөлтийн хэлтсийн дарга Ё.Мөнхбат энэ үеэр дурдлаа. 

Энэхүү хурлын бас нэг чухал хэлэлцүүлэг нь “Санхүүгийн байгууллага ба хэрэглэгчийн хооронд үүссэн маргааныг шийдвэрлэх альтернатив хувилбар”, “Маргааныг шийдвэрлэх  альтернатив хувилбар ба зах зээл дэх зан төлөв, хэрэглэгчийг хамгаалах үйл ажиллагааны хоорондын уялдаа” сэдэв байв.

Уг хэлэлцүүлгийг Монгол банкны Хууль, эрх зүйн газрын захирал Б.Ганбат удирдсан юм. Энэ сэдвийг дараа тодруулга яриагаар хүргэе.

Мөн тус банкны Хууль, эрх зүйн газрын Эрх зүйн хэрэгжилт, хяналтын хэлтсийн захирал А.Туул ”Хэрэглэгчийг хамгаалах эрсдэлд суурилсан хяналт, шалгалтын арга, техникийг банк, санхүүгийн үйлчилгээний зохицуулагчид үр ашигтай хэрэглэх нь”, “Зохистой харилцаа ба хэрэглэгчийг хамгаалах хяналт, шалгалтын хоорондын уялдаа” зэрэг сэдвийн хүрээнд хэлэлцүүлгийг чиглүүлж, өрнүүллээ.

Азийн хөгжлийн банкны Санхүүгийн салбар хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Жиакомо Жианнетто болон тус банкнаас хэрэгжүүлсэн “Монгол улс: Санхүүгийн салбарын хөгжил, тогтвортой байдлыг дэмжих” төслийн олон улсын зөвлөхөөс Монгол банк хуулиар санхүүгийн хэрэглэгчийг хамгаалах бүрэн эрх, мандаттай болох шаардлагатай гэж санал тавив.

Мөн хэрэглэгчийг хамгаалах хяналт шалгалтын бие даасан нэгжийг бий болгож, холбогдох журмыг батлан гаргаж банканд мөрдүүлэх, хэрэгжилтэд хяналт тавьдаг болох талаар зөвлөмж өглөө. Үүний зэрэгцээ Монгол Улсад “Санхүүгийн омбудсман” буюу банк, санхүүгийн үйлчилгээ үзүүлэгчээс хэрэглэгчтэй үүссэн санхүүгийн маргааныг богино хугацаанд үр дүнтэй, чирэгдэлгүй шийдвэрлэдэг байгууллагын тогтолцоотой болох нь чухал болохыг онцлож байна.

Сурвалжилсан Б.Баярмаа

 

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд news.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.





Сэтгэгдэл (0)